Nikogo już dzisiaj nie dziwi osoba dorosła z aparatem na zębach. Zwiększa się świadomość na temat zdrowia i sprzyja temu technologia. Jednak problemami ortodontycznymi można zająć się już na wczesnym etapie życia dziecka. Leczenie jest wówczas szybsze i bardziej skuteczne. Dlaczego tak jest? Analizujemy, w jakich sytuacjach i w jakim okresie życia dziecka pójść z nim na konsultację ortodontyczną.

Objawy wymagające konsultacji u specjalisty ortodoncji

Pierwsze zęby wyrzynają się, gdy dziecko ma około 6 miesięcy i proces ten trwa do około 2,5-3 roku życia. Między 5-7 rokiem mleczaki wypadają, a w ich miejsce wyrastają zęby stałe. Wymiana zębów może trwać do około 14 roku życia. Już na wczesnym etapie życia dziecka mogą pojawiać się zachowania, objawy lub symptomy przyszłych kłopotów z uzębieniem. Dobrze je znać, aby wcześnie zareagować, pójść do lekarza stomatologa ze specjalizacją ortodontyczną. Na co szczególnie zwrócić uwagę, aby w przyszłości dziecko uniknęło krzywych zębów czy wad zgryzu?

• maluch oddycha przez usta i ma trudności z zamknięciem ust, np. z powodu przerostu migdałków albo alergii,
• buzia zaczyna się robić asymetryczna, może to wskazywać na niewłaściwą budowę szczęki lub żuchwy,
• ssanie kciuka u dziecka, które ma ponad trzy lata, staje się niezdrowym nawykiem i także może doprowadzić do wad zgryzu,
• obgryzanie paznokci wpływa m.in. na przesunięcia zębów, asymetrię szczęki,
• zbyt szybka utrata mleczaków (przed 5 rokiem życia) lub zbyt późna, gdy zęby nie wypadają około 8-9 roku, zaburza proces wymiany zębów,
• zęby rosną krzywo, co negatywnie wpływa na zgryz i utrudnia utrzymanie higieny jamy ustnej,
• gdy między zębami są zbyt duże odstępy, pojawiają się m.in. problemy z żuciem, wady wymowy,
• problemy z wymową, np. seplenienie, osłabiają poczucie własnej wartości, zaburzają zgryz,
• zgrzyta zębami gdy śpi — może to prowadzić do cofania się dziąseł, nadwrażliwości i odsłaniania się korzeni zębów,
• broda jest nienaturalnie wysunięta lub cofnięta, co wpływa na wygląd, powoduje trudności w oddychaniu.

Optymalny wiek pierwszej wizyty u ortodonty

Fachowcy radzą, aby pójść z dzieckiem na pierwszą wizytę do ortodonty około siódmego roku życia. W tym wieku wypadają zęby mleczne i wyrastają zęby stałe. Ortodonta może łatwiej zaobserwować, jak ustawiają się nowe zęby i w porę wychwycić nieprawidłowości. Ocenia także budowę szczęki. Jeśli górna szczęka jest zbytnio wysunięta w stosunku do żuchwy, mówimy o tyłozgryzie. Przodozgryz występuje gdy dolna szczęka jest nadmiernie wysunięta. A to zaledwie dwie wady spośród wielu innych możliwych, które nieleczone mogą doprowadzić do problemów wymagających interwencji aparatem ortodontycznym, trudności z żuciem i przełykaniem czy do niesatysfakcjonującego wyglądu. Jeśli jednak rodzic zaobserwuje niepokojące zachowania lub objawy u trzylatka lub czterolatka, jak najbardziej może i powinien zgłosić się do ortodonty.

Znaczenie wczesnego wyrzynania się zębów u dzieci

Pierwsze ząbkowanie stanowi początek procesu, w którym kształtuje się całe uzębienie. Nieprawidłowości pojawiające się na etapie mleczaków mogą zapowiadać przyszłe problemy ortodontyczne. Obserwacja położenia pierwszych zębów mlecznych pozwala wychwycić symptomy już w momencie, gdy szkielet twarzy jest najbardziej podatny na korektę. Dzięki temu interwencja ortodontyczna może być mniej inwazyjna i znacznie krótsza czasowo.

Korzyści z wczesnej interwencji ortodontycznej

Wczesna interwencja ortodonty, rozpoznanie i leczenie problemów z uzębieniem mogą zapobiec wadom zgryzu, problemom z żuciem, z mówieniem czy nieestetycznemu wyglądowi. Dziecko ma podatne na zmiany struktury kostne, dzięki czemu szybciej uzyskuje efekty w leczeniu. Gdy ortodonta zauważy np. przerost migdałków, skieruje do laryngologa, który może zalecić ich resekcję. Dzieciom, które mają kłopoty z zamykaniem buzi, z połykaniem, nieprawidłowo układają język, ortodonta zaleci terapię miofunkcjonalną, czyli ćwiczenia na wzmocnienie mięśni w obrębie twarzy. Na wczesnym etapie może także dać wskazówki, jak oduczyć dziecko niekorzystnych nawyków. Przede wszystkim jednak im wcześniej rodzice zatroszczą się o zęby swojego szkraba, tym mniej problemów będzie miało w przyszłości.

Zapobieganie długotrwałemu leczeniu w przyszłości

Interwencja w odpowiednim momencie może skrócić lub całkowicie wyeliminować konieczność noszenia aparatu w okresie dojrzewania. Ukierunkowana terapia w dzieciństwie wykorzystuje naturalny wzrost szczęk i kości, co pozwala ortodncie na precyzyjne modelowanie struktury kostnej bez inwazyjnych zabiegów. Efekt to nie tylko proste zęby, ale także prawidłowa artykulacja i sprawne żucie, które wpływają na samopoczucie i rozwój mowy dziecka.

Psychologiczny aspekt zdrowego uzębienia

Piękny uśmiech jak z reklamy dodaje pewności siebie już w wieku nastoletnim. Proste, białe, zwarte zęby wpływają na poczucie własnej wartości i pozytywnie oddziałują na kontakty rówieśnicze. Dziecko, które nie wstydziło się swojego uśmiechu, ma mniejsze ryzyko problemów emocjonalnych związanych z wyglądem. Z własnego doświadczenia wiemy też, że czasami mimo dobrych chęci rodzica, korekta uzębienia nie jest taka prosta.

A co jeśli 7-latek odmawia noszenia aparatu ortodontycznego? Jak go przekonać? Podzielcie się wskazówkami w komentarzu.